برجک ماژولار کاکریل سری 3000

به گزارش پایگاه خبری پل تنگ؛

برجک ماژولار کاکریل سری 3000

محمدهادی مرادی

مقدمه

طراحی ماژولار در واقع یک استراتژی طراحی میباشد. در این نوع طراحی سیستم ما از دو بخش تشکیل خواهد شد، بخش اول پلفترم یا سکوی اصلی و بخش دوم ماژول میباشد. پلتفرم همان بدنه اصلی سیستم است که ماژول‌ها بر روی آن قرار میگیرند و سیستم آماده بهره برداری میشود. ماژول‌ها در واقع همان عناصری هستند که بر اساس نیازهای مختلف طراحی شده و در این نوع از استراتژی تولید بایستی دو یا بیشتر ماژول برای پلتفورم ساخته شود تا طیف وسیع‌تری از نیازهای یک سازمان را پوشش دهد.

هدف از این نوع طراحی عمدتا کاهش هزینه‌ها برای خرید و به کارگیری(نگهداری و تعمیرات، اورهال، سرویس‌های دوره‌ای و…)، آموزش پرسنل و همینطور افزایش انعطاف پذیری سیستم مطابق با نیازها میباشد.

در زندگی عادی تا دنیای نظامی مثال‌های متفاوت و فراوانی برای این نوع طراحی وجود دارد. از کامیون‌های تجاری که همه روزه در خیابان‌ها آنها را در نقش‌های مختلف (مانند بنز1924 با کمپرسی، حمل بتن، تریلر و…) میبینیم تا انواع هواپیماها، بمب‌ها، موشک‌ها (مانند بمب‌های سری مارک با انواع ماژول‌های هدایتی لیزری، ماهواره‌ای، اپتیکی و…) در دنیای نظامی میشناسیم.

کمپانی بلژِیکی جان کاکریل برای برای تجهیز انواع تانک‌ها، نفربرها، قایق‌های نوساز و همچنین ارتقا تانک‌ها و نفربرهای قدیمی مطابق با نیازهای جدید میدان‌های نبرد امروزی اقدام به ساخت انواع برجک‌ها میکند. یکی از شاخصترین و منعطفترین محصولات این کمپانی برجک ماژولار سری 3000 میباشد که در ادامه به بررسی این برجک خواهیم پرداخت.

پلتفرم

جنس برجک از آلمینیوم ضد بالستیک جوشکاری شده است. این برجک را میتوان بر روی انواع وسایل نقلیه شنی دار و چرخدار یا نصب کرد. به طور کلی برجک دارای دو سرنشین شامل فرمانده و توپچی است. البته در نمونه‌های مسلح به توپ‌های 30 و 40 میلیمتری میتواند بدون سرنشین ئ به صورت کنترل از راه دور باشد.

این برجک میتواند پذیرای انواع توپ‌های 30، 40، 90 و 105 میلیمتری به عنوان سلاح اصلی باشد. و به عنوان سلاح ثانویه یک تیربار 7.62 هم محور با توپ اصلی دارد. همچنین در انواع دو سرنشیندار میتوان یک تیربار 7.62 یا 12.5 میلیمتری و یا یک نارنجک انداز 40 میلیمتری خودکار کنار ورودی فرمانده میباشده تا بتواند آن را به صورت دستی بکار بگیرد. همچنین برای بالا بردن توانایی‌ها در نبرد زرهی امکان نصب یک لانچر موشک ضد تانک هدایت شونده در دو طرف برجک (مجموعا 4 موشک) به همراه سایت هدایتی موشک‌ها در کنار لانچرها وجود دارد. همچنین امکان نصب پرتابگرهای راکت‌های غیر هدایت شونده در این موقعیت‌ها نیز ممکن است.

ذخیره سازی مهمات به صورت خارجی تحت پوشش زره‌ای صورت میگیرد(به صورت محفظه‌هایی خارج از برجک). که در صورت نفوذ مهمات دشمن به داخل برجک مانع از بروز انفجار ثانویه مهمات ذخیره شده میشود و خسارت به برجک و احتمال تهدید جان سرنشینان را کاهش میدهد.

به عنوان سامانه‌های حفاظتی، برجک از سامانه تشخیص صوتی شلیک( پیدا کردن منشا شلیک بر اساس صدا) و سامانه هشدار قفل پرتو لیزری(LWD) به صورت یکپارچه سازی شده با هشت نارنجک‌انداز دودزا برای تشکیل پرده دود به منظور پنهان سازی بصری و شکستن قفل لیزری و سامانه دفاع فعال(APS) بهره میبرد.

در بحث آگاهی محیطی برجک دارای یک سایت پانورما سمت راست برجک و یک سایت نشانه گیری کمی پاینتر از سایت فرمانده میباشد که هردو به دوربین‌های دید در روز و شب، سامانه شکارچی قاتل(Hunter/Killer) و همینطور تثبیت گرهای دو محوره(افقی و عمودی) مجهز هستند. علاوه بر آن یک پوشش 360 به وسیله دوربین‌های ثابت در چهار طرف برجک در اختیار سرنشینان قرار میگیرد.

	دوربین روزانه	دوربین دید حرارتی
برد تشخیص(کیلومتر)	18	15
برد شناسایی(کیلومتر)	9	7
برد تعیین هویت(کیلومتر)	5	3.5

در صورت نیاز خدمه میتوانند از پیریسکوپ‌های دور ورودی اطراف را مشاهده کنند.

آبی: سایت پانورمای فرمانده، سبز: سایت توپچی، زرد: سایت هدایت موشک زد تانک، نارنجی: لانچرهای موشک هدایت شونده، بنفش: نارنجک اندازهای دودزا، قهوه‌ای: حسگر هشدار قفل لیزری، خاکستری: حسگر هشدار صوتی

حال به بررسی ماژول‌های قابل نصب بر روی این برجک میپردازیم. لاز به ذکر است تمام قابلیت‌هایی که در قسمت پلتفرم به آن پرداختیم در تمام نمونه‌های مجهز به توپ‌های 30، 40، 90 و 105 میلیمتری وجود دارد.

کاکریل3030

این نمونه دارای توپ 30 میلیمتری میباشد(با توجه به نزدیک بودن ابعاد با توپ 40 میلیمتری، ویژگی‌های این دو نوع کالیبر در قالب نمونه 3030 بیان شده). بنابر درخواست سازمان استفاده کننده متوان به توپ‌های 30 میلیمتری Mk44، Mk44s(Mk44s در واقع نسخه ارتقا یافته Mk44، ساخت شرکت آمریکایی نروث روپ گرومن با قابلیت تبدیل فوری کالیبر از 30 به 40 میلیمتر است.) و MX813 هر سه با کالیبر میلی متری ( میلیمتری برای توپ 40 میلیمتری) میباشند.

زاویه تحت پوشش این توپ منفی 10 تا مثبت 60 درجه در راستار عمودی است. و مکانیزم آتش برای شلیک تک تیر، رگبار 5 تیر و تمام خودکار قابل تنظیم است. و ظرفیت حمل 255 گلوله در دو محفظه جدا را دارد که میتوان برای ذخیره سازی مهمات متفاوت(ضد زره، آتشزا، انفجاری و…) استفاده شود.

همچنین این نمونه میتواند به صورت با یا بدون سرنشین(در نسخه بدن سرنشین برجک از محفظه سر نشینان خودرو جداست.) ارائه شود.

تفاوت جایگاه کنترل فرمانده و توپچی در نسخه با سرنشین(چپ) و نسخه بدون سرنشین(راست).

کاکریل 3105

نمونه داری توپ 105 میلیمتری که داری قابلت بیشتری در نقش پشتیبانی و درگیری زره‌ای است. این کالیبر از کالیبرهای استاندارد ناتو و دارای انواع ترکش شونده، ضد زره خرج گود و… میباشد که عمدتا در تانک‌های سبک و خودروهای پشتیبان به کار گرفته میشود.

همچنین یک نمونه با توپ 90 میلیمتری نیز موجود میباشد که کمتر متداول است. این توپ از سیستم بارگزاری خودکار زنجیری بهرمند است و گلوله‌ها در محفظه‌ای در پشت برجک و جدا از فضای برجک نگهداری میشود تا ایمنی خدمه در صورت نفوذ مهمات دشمن را افزایش دهد.

این خزانه ظرفیت حمل 12 گلوله 105 میلیمتری و 16 گلوله برای توپ 90 میلیمتری را دارد. و میتواند از منفی10 درجه تا مثبت 42 درجه در راستای عمودی پوشش دهد.

این توپ میتواند تمامی مهمات های استاندارد ناتو برا شلیک کند.

نواع مهمات ۱۰۵ میلی‌متری ناتو
گلوله APFSDS ضدزره انرژی جنبشی
مهم‌ترین مهمات ضدتانک مدرن برای توپ ۱۰۵ میلی‌متری، گلوله‌های APFSDS هستند؛ مهماتی با میله بلند تنگستنی یا اورانیوم ضعیف‌شده که با سرعت بسیار بالا شلیک می‌شوند.
ویژگی‌ها:
– سرعت اولیه بیش از ۱۴۰۰ تا ۱۶۰۰ متر بر ثانیه– نفوذ بالا در زره کامپوزیتی و فولادی– دقت زیاد در بردهای بلند
نمونه‌های معروف:
– M735– M774– M833– DM23 آلمان– DM63 مدرن–

M900 با هسته اورانیوم ضعیف‌شده
توان نفوذ برخی نمونه‌های مدرن:
– بین ۳۵۰ تا ۵۰۰ میلی‌متر زره فولادی همگن در برد ۲ کیلومتر
گلوله M900 آمریکا یکی از قدرتمندترین مهمات ۱۰۵ میلی‌متری محسوب می‌شود و می‌تواند بسیاری از تانک‌های نسل سوم قدیمی را تهدید کند.
—
گلوله HEAT ضدزره خرج گود
گلوله‌های HEAT از انرژی شیمیایی برای نفوذ استفاده می‌کنند و وابسته به سرعت برخورد نیستند.
ویژگی‌ها:
– مناسب علیه زره، سنگر و خودروهای سبک– عملکرد خوب در بردهای مختلف– قابلیت نفوذ مستقل از فاصله
نمونه‌ها:
– M456– DM12
توان نفوذ:
– حدود ۳۵۰ تا ۴۰۰ میلی‌متر زره فولادی
این مهمات در جنگ‌های خاورمیانه و ویتنام بسیار استفاده شدند.
—
گلوله HE انفجاری شدید
برای پشتیبانی آتش و حمله به نیروهای پیاده و استحکامات استفاده می‌شود.
کاربرد:
– تخریب ساختمان– انهدام مواضع تیربار– پشتیبانی مستقیم

جمع بندی

برجک ماژولار کاکریل سری3000 گزینه‌ای مناسب برای ارتقا تانک‌های و نفربرهای قدیمی در نقش جدید پشتیبانی آتش از پیاده نظام و درگیری موثرتر با تهدیدات زره‌ای است. کما اینکه بر روی بسیاری از خودروهای نظامی نوساز نیز نصب میشود.

از مزایای آن میتوان به کاهش هزینه‌های نگهداری، تعمیرات، سرویس‌های دوره‌ای، آموزش خدمه چه از نظر مالی و چه از نظر زمانی اشاره کرد.

برجک‌های «کوکریل» (Cockerill Turret) ساخت شرکت بلژیکی «جان کوکریل دیفنس» از شناخته‌شده‌ترین برجک‌های ماژولار زرهی در جهان هستند که روی طیف گسترده‌ای از خودروهای زرهی چرخ‌دار و شنی‌دار نصب می‌شوند. خانواده Cockerill 3000 Series به‌گونه‌ای طراحی شده که یک پایه مشترک بتواند توپ‌هایی با کالیبرهای مختلف از ۲۵ تا ۱۰۵ میلی‌متری را حمل کند. این برجک‌ها علاوه بر توپ اصلی، قابلیت نصب موشک ضدتانک، تیربار هم‌محور، نارنجک‌انداز و سامانه‌های اپتیکی پیشرفته را نیز دارند.

مدل «Cockerill 3030» یکی از معروف‌ترین نمونه‌های این خانواده است که معمولاً به توپ ۳۰ میلی‌متری مجهز می‌شود. این برجک روی خودروهای زرهی سبک و نفربرهای رزمی نصب می‌شود و برای نبردهای شهری و پشتیبانی آتش طراحی شده است. نمونه آزمایشی آن روی خودروی آمریکایی «استرایکر» نصب شد و از توپ XM813 استفاده می‌کرد. این نسخه همچنین قابلیت استفاده از راکت‌های ۷۰ میلی‌متری و موشک‌های ضدتانک را دارد.

نسخه «Cockerill 3105» مشهورترین عضو این خانواده محسوب می‌شود. این برجک به توپ ۱۰۵ میلی‌متری فشاربالای ناتو مجهز است و برای خودروهای رزمی سبک، تانک‌های سبک و شکارچی تانک‌ها طراحی شده است. توپ ۱۰۵ میلی‌متری این برجک دارای سامانه گلوله‌گذار خودکار است و حتی توان شلیک موشک ضدتانک از داخل لوله را نیز دارد. زاویه بالای لوله تا ۴۲ درجه، آن را برای نبرد شهری و شلیک غیرمستقیم نیز مناسب کرده است.

یکی از معروف‌ترین خودروهایی که از برجک Cockerill 3105 استفاده می‌کند، تانک سبک «Kaplan MT» یا «Harimau» است که با همکاری ترکیه و اندونزی ساخته شد. این تانک روی شاسی Kaplan ساخت شرکت FNSS ترکیه قرار دارد و از برجک بلژیکی ۱۰۵ میلی‌متری استفاده می‌کند. اندونزی این تانک را به‌عنوان تانک سبک بومی خود وارد خدمت کرده است.

هند نیز در پروژه تانک سبک «Zorawar» از فناوری برجک Cockerill 3105 الهام گرفته است. این تانک برای نبرد در ارتفاعات هیمالیا طراحی شده و به توپ ۱۰۵ میلی‌متری مجهز است. برخی گزارش‌ها می‌گویند طراحی برجک آن تا حد زیادی بر پایه معماری کوکریل انجام شده است.

شرکت جان کوکریل همچنین برجک 3105 را روی خودروهای مختلف آزمایش کرده است؛ از جمله تانک « لئوپارد 1A5» آلمان، خودروهای خانواده «پاتریا »، «باکسر» و حتی نسخه‌هایی از تانک آمریکایی M60. این پروژه‌ها بیشتر برای ارتقای تانک‌های قدیمی و تبدیل آن‌ها به خودروهای پشتیبانی آتش مدرن انجام شده‌اند.

در کنار نسخه‌های ۳۰ و ۱۰۵ میلی‌متری، خانواده Cockerill 3000 قابلیت نصب توپ‌های ۲۵، ۳۵، ۴۰ و حتی ۵۰ میلی‌متری را نیز دارد. این ویژگی باعث شده کشورهای مختلف بتوانند بر اساس مأموریت موردنظر، از یک شاسی مشترک با تسلیحات متفاوت استفاده کنند. شرکت سازنده می‌گوید این ماژولار بودن هزینه عملیاتی و نگهداری را به‌طور قابل توجهی کاهش می‌دهد.

برجک‌های کوکریل امروز در پروژه‌های تانک سبک، خودروهای شناسایی رزمی، شکارچی تانک و خودروهای پشتیبانی آتش در کشورهای مختلفی مانند بلژیک، اندونزی، عربستان سعودی، هند و برخی کشورهای آسیایی و خاورمیانه دیده می‌شوند و به‌دلیل وزن کم، قدرت آتش بالا و قابلیت نصب روی شاسی‌های سبک، محبوبیت زیادی پیدا کرده‌اند.

نوشته برجک ماژولار کاکریل سری 3000 اولین بار در پل تنگ. پدیدار شد.

پایگاه خبری پل تنگ – مهدی امرائی