تانک لئوپارد 2 A-RC

به گزارش پایگاه خبری پل تنگ؛

تانک لئوپارد 2 که از اواخر دهه ۱۹۷۰ توسط شرکت آلمانی Krauss-Maffei Wegmann (KMW) وارد خدمت شد، یکی از موفق‌ترین و شناخته‌شده‌ترین تانک‌های اصلی میدان نبرد (MBT) جهان است. این تانک در طول بیش از چهار دهه خدمت خود، بارها به‌روزرسانی و ارتقاء یافته و در نسخه‌های مختلفی مانند Leopard 2A4، Leopard 2A5، Leopard 2A6 و Leopard 2A7 در ارتش‌های اروپایی، ناتو و چندین کشور دیگر به کار گرفته شده است. هر نسل از لئوپارد 2 بهبودهایی در زمینه زره، قدرت آتش، سامانه‌های هدف‌گیری و تحرک داشته است.با این حال، پیشرفت سریع فناوری‌های جنگی، ظهور تهدیدات نوین مانند موشک‌های ضدزره نسل جدید حمله کننده از بالا مانند جولین و اسپایک ، هدایت اپتیکی و راداری ، پهپادهای مسلح و سیستم‌های شناسایی پیشرفته، نیاز به طراحی تانکی فراتر از بهینه‌سازی‌های مرسوم را آشکار کرد. ارتش آلمان و شرکای اروپایی دریافتند که حتی نسخه پیشرفته Leopard 2A7+ نیز برای پاسخ کامل به میدان نبرد آینده به تغییرات بنیادی نیاز دارد.

از سوی دیگر، پروژه مشترک MGCS (Main Ground Combat System) که قرار است تانک نسل بعدی آلمان و فرانسه باشد، تا دهه ۲۰۴۰ وارد خدمت نخواهد شد. این فاصله زمانی باعث شد که یک «پل تکنولوژیک» بین لئوپارد 2 فعلی و MGCS طراحی شود. در همین راستا، شرکت آلمانی KNDS Deutschland تصمیم گرفت نسخه‌ای پیشرفته از لئوپارد 2 را توسعه دهد که نه‌تنها ارتقاء باشد، بلکه تغییرات معماری اساسی داشته باشد.نتیجه این تلاش‌ها Leopard 2 A-RC 3.0 است؛ تانکی با برجک بدون سرنشین، خدمه کاملاً در محفظه زرهی شاسی، توان استفاده از توپ‌های بزرگ‌تر، سیستم‌های بارگذاری خودکار، زره ماژولار و حفاظت فعال، و قابلیت به‌کارگیری انواع تسلیحات از موشک ضدتانک تا توپ‌های کمکی. این تانک به‌عنوان گامی میانی تا ورود MGCS طراحی شده، اما با فناوری‌هایی که به استانداردهای تانک‌های نسل بعدی نزدیک است.طراحی تانک Leopard 2 A-RC 3.0 توسط شرکت KNDS Deutschland در اوایل دهه ۲۰۲۰ آغاز شد، زمانی که ارتش آلمان به دنبال راه‌حلی میان‌مدت برای پر کردن فاصله بین تانک‌های فعلی لئوپارد2 ای7 و پروژه نسل بعدی MGCS بود. این پروژه رسماً در سال ۲۰۲۳ وارد مرحله توسعه مفهومی شد و تمرکز آن بر تغییر معماری سنتی تانک با انتقال کامل خدمه به بدنه و استفاده از برجک بدون سرنشین بود.

این تانک برای اولین بار در نمایشگاه دفاعی Eurosatory 2024 در پاریس به‌صورت عمومی رونمایی شد، جایی که نسخه اولیه (Demonstrator) آن با طراحی برجک بدون سرنشین، سیستم بارگذاری خودکار و ایستگاه تسلیحات ریموت کنترل روی برجک به نمایش درآمد. نسخه دوم و پیشرفته‌تر این تانک نیز در اوت ۲۰۲۵ در تمرینات نظامی در Klietz آلمان معرفی شد که تغییراتی در زره ماژولار، سامانه حفاظت فعال و بهینه‌سازی تسلیحات داشت.

جزئیات طرح جدید

شاسی Leopard 2 A-RC 3.0 بر پایه شاسی بهینه‌سازی‌شده تانک‌های لئوپارد 2 نسل‌های قبلی ساخته شده، اما تغییرات قابل‌توجهی برای پشتیبانی از معماری جدید و برجک بدون سرنشین در آن اعمال شده است.شاسی اصلی همچنان از طراحی اثبات‌شده لئوپارد 2 بهره می‌برد که شامل موتور دیزلی MTU MB 873 Ka-501 با توان ۱۵۰۰ اسب‌بخار و گیربکس اتوماتیک Renk HSWL 354 است، اما بهینه‌سازی‌هایی برای کاهش وزن کلی (زیر ۶۰ تن) و افزایش نسبت قدرت به وزن (~۲۵ اسب‌بخار بر تن) انجام شده است.محفظه خدمه به‌جای قرار گرفتن در برجک، به بخش جلویی بدنه منتقل شده و با زره ترکیبی چندلایه محافظت می‌شود. این تغییر باعث بهبود ایمنی خدمه و کاهش ارتفاع کلی تانک شده است. بخش میانی شاسی فضای لازم برای سیستم بارگذاری خودکار و مکانیزم تغذیه توپ اصلی را فراهم می‌کند و بخش عقب همچنان محل موتور و سیستم انتقال قدرت است.

سیستم تعلیق شاسی از نوع میله پیچشی حفظ شده، اما با سیستم‌های کمک‌فنر و ضربه‌گیر پیشرفته‌تر برای بهبود حرکت در زمین‌های ناهموار ارتقاء یافته است. عرض شاسی در حدود ۳.۷۵ متر و طول آن نزدیک به ۸ متر است که همراه با کاهش ارتفاع، پروفایل کلی تانک را کوچک‌تر و پنهان‌تر کرده است.تانک Leopard 2 A-RC 3.0 از همان پیشرانه قدرتمند و امتحان‌پس‌داده‌ی خانواده لئوپارد استفاده می‌کند، یعنی موتور دیزلی MTU MB 873 Ka-501 با توان ۱۵۰۰ اسب‌بخار در کنار جعبه‌دنده اتوماتیک Renk HSWL 354. این ترکیب باعث می‌شود تانک با وجود وزن کمتر از ۶۰ تن، نسبت قدرت به وزن حدود ۲۵ اسب‌بخار بر تن داشته باشد که برای یک تانک اصلی میدان نبرد رقم بالایی است.

حداکثر سرعت تانک روی جاده به بیش از ۶۵ کیلومتر در ساعت می‌رسد و در زمین‌های ناهموار نیز توان حرکت سریع و پایدار دارد. برد عملیاتی آن روی جاده حدود ۴۶۰ کیلومتر است که با توجه به وزن و زره سنگین، عملکرد بسیار مناسبی محسوب می‌شود.طراحی سیستم پیشرانه به‌گونه‌ای است که نگهداری و تعمیر آن نسبت به مدل‌های قدیمی‌تر ساده‌تر شده و همچنان امکان جایگزینی موتور در میدان با زمان کم (کمتر از یک ساعت توسط تیم مجرب) را فراهم می‌کند. این تانک همچنین دارای سیستم‌های کمکی برای تأمین انرژی برق تجهیزات در حالت سکون (APU) است تا نیاز به روشن‌بودن مداوم موتور اصلی کاهش یابد و مصرف سوخت کمتر شود.برجک Leopard 2 A-RC 3.0 به‌طور کامل بدون سرنشین طراحی شده و این بزرگ‌ترین تغییر معماری آن نسبت به نسخه‌های قبلی لئوپارد است. در تانک‌های کلاسیک لئوپارد 2 ، سه نفر از خدمه (فرمانده و توپچی و گلوله گذار ) داخل برجک قرار می‌گرفتند و بارگذار به‌صورت دستی عمل می‌کرد، اما در این نسخه تمام عملیات شلیک و بارگذاری به‌طور خودکار انجام می‌شود و خدمه مستقیماً با برجک ارتباط فیزیکی ندارند.

در A-RC 3.0 سه خدمه (فرمانده، توپچی، راننده) همگی در محفظه زرهی جلوی شاسی و کنار هم قرار گرفته‌اند.

• راننده در سمت چپ جلو نشسته و دسترسی مستقیم به کنترل‌های حرکتی تانک دارد.
• توپچی در سمت راست جلو قرار دارد و از طریق نمایشگرهای دیجیتال و سیستم کنترل آتش، تسلیحات را هدایت می‌کند.
• فرمانده در وسط یا کمی عقب‌تر از توپچی و راننده می‌نشیند و به سیستم‌های شناسایی، ارتباطی و هدایت تاکتیکی دسترسی دارد.

این آرایش باعث می‌شود همه خدمه در یک «کپسول زرهی» با حفاظت چندلایه از جمله زره ترکیبی، ماژول‌های قرار گیرند. این موضوع امنیت خدمه را در برابر نفوذ مهمات ضدزره تا حد زیادی افزایش می‌دهد، به‌ویژه در برابر حملات از بالا (Top-Attack) که برجک را هدف می‌گیرند(مانند موشک جالین).

انتقال خدمه از برجک به بدنه مزایای دیگری هم دارد:کاهش ارتفاع کلی برجک و در نتیجه کوچک‌تر شدن سطح مقطع قابل‌مشاهده دشمن،آزاد شدن فضای بیشتر برای ذخیره مهمات و سیستم‌های حفاظتی در برجک،امکان استفاده از تسلیحات بزرگ‌تر (تا ۱۳۰ یا ۱۴۰ میلی‌متر) بدون نگرانی از فضای خدمه

سلاح صلی تانک Leopard 2 A-RC 3.0 یک توپ بدون خام ۱۲۰ میلی‌متری راین متال L/55A1 است که نسخه بهبود یافته توپ‌های نصب‌شده روی Leopard 2A7 محسوب می‌شود. این توپ برای تحمل فشار بالاتر و استفاده از مهمات پیشرفته انرژی جنبشی و چندمنظوره (HE-MP) طراحی شده و عمر لوله آن نسبت به مدل‌های پیشین بیشتر است. همچنین معماری برجک و محل نصب توپ به گونه‌ای است که در آینده می‌توان آن را با توپ‌های ۱۳۰ میلی‌متری یا حتی ۱۴۰ میلی‌متری جایگزین کرد، بدون نیاز به تغییر اساسی در ساختار برجک.

بارگذاری و مکانیزم تغذیه

برخلاف لئوپارد 2 کلاسیک که بارگذاری دستی بود، در A-RC 3.0 سیستم بارگذار خودکار (Autoloader) به‌کار رفته که در بخش عقب برجک بدون سرنشین قرار دارد. مهمات اصلی در یک ماژول ذخیره‌سازی زرهی مجزا در پشت برجک نگهداری می‌شود و توسط مکانیزم اتوماتیک به سرعت در لوله قرار می‌گیرد. این سیستم توان شلیک حدود ۳ گلوله در ۱۰ ثانیه یا تا ۱۸ گلوله در دقیقه را دارد.

ظرفیت مهمات

• مهمات آماده شلیک: حدود ۲۰ گلوله در ماژول برجک
• مهمات ذخیره: بین ۱۸ تا ۲۰ گلوله دیگر در محفظه زرهی داخل شاسی، که از طریق دریچه داخلی و مکانیزم ایمن به محفظه برجک منتقل می‌شوند.

قابلیت نصب توپ‌های دیگر

طراحی ماژول برجک ماژولار است، به همین دلیل علاوه بر توپ ۱۲۰ میلی‌متری فعلی، می‌توان آن را به:توپ ۱۳۰ میلی‌متری Rheinmetall (FGS) برای افزایش برد و قدرت نفوذ،توپ ۱۴۰ میلی‌متری KNDS ASCALON مجهز کرد. این انعطاف‌پذیری باعث می‌شود تانک بتواند در آینده نیز با تهدیدات جدید مقابله کند.

مهمات های قابل حمل

مهمات انرژی جنبشی (APFSDS)

این مهمات با استفاده از انرژی جنبشی، دارای هسته‌های سخت (معمولاً از تنگستن یا اورانیوم غنی‌شده) هستند که به سرعت بالا برای نفوذ در زره هدف می‌رسند. برخی از مدل‌های برجسته:

DM43 / KE-W A1

• هسته تنگستنی در قالب KE-W A1 در منابع اخیر ذکر شده است با توان نفوذ تخمینی حدود 600 mm زره فولادی (RHAe) در فاصله 1000 متر

DM53 / DM63

• DM53: اولین مهمات آلمانی که قادر به نفوذ زره‌های تقویت‌شده یا واکنش‌گر (ERA) بود، تا حدود 600-640 mm زره
• DM63: نسخه پیشرفته‌تر با سرعت دهانه لوله بالاترحدود 1760 m/s و عملکرد دقیق‌تر

سرعت دهانه لوله و انرژی

• مهمات DM53/DM63 با لوله L/55، سرعت دهانه لوله حدود ۱۷۵۰ m/s را دارند و انرژی جنبشی تخمینی در دهانه لوله حدود ۱۳ MJ است
• به‌صورت خلاصه: توان نفوذ حدود 600 تا 760 mm RHA با توجه به نوع مهمات و زاویه برخورد.

مهمات انفجاری (HE-MP)

DM11 – گلوله چندمنظوره انفجاری (High-Explosive Multi-Purpose)

• دارای فیوز تاخیری قابل برنامه‌ریزی برای انفجار در نقاط مختلف (پیش از هدف، روی هدف، بعد از نفوذ)، مناسب برای تخریب سازه‌های سبک، پیاده‌نظام یا خودروهای زرهی سبک‌تر

این تانک مانند دیگر تانک ها دارای چند سلاح ثانویه برای زدن اهداف با کالیبر های کوچکتر نیز می باشد

مسلسل هم محور با توپ اصلی در حال حاظر از نوع MG3 کالیبر ۷٫۶۲×۵۱ میلی‌متر ناتو، مشابه نسخه‌های پیشین لئوپارد 2 در صورت صادرات یا ارتقاء خاص، امکان جایگزینی با FN MAG یا MG5 نیز وجود دارد، محل نصب این مسلسل در کنار توپ اصلی و هم‌محور با آن، داخل برجک بدون سرنشین و برد موثر ان 800 تا 1000 متر استو بین 2000 تا 2500 گلوله نیز برای ان حمل می شود

تانک دارای یک سیستم تسلیحاتی ریموت کنترل بر روی برجک با توان هدایت توسط فرمانده از درون شاسی است، سامانه مورد نظر از نوع Nexter ARX 30 RCWS ساخت KNDS المان با توپ خودکار 30 میلیمتری با مهمات ۳۰×۱۱۳ میلی‌متر از جمله قابلیتی های این توپ ، توان درگیری با اهداف زمینی سبک، خودروهای زرهی سبک و پهپادها،زوایای حرکت عمودی وسیع (برای مقابله با اهداف ارتفاع‌بالا)،سامانه تثبیت‌کننده دو محوره (Two-Axis Stabilization) برای شلیک دقیق در حال حرکت،سامانه دید حرارتی و دوربین روز/شب با مسافت‌یاب لیزری،کنترل کامل از داخل محفظه خدمه با جوی‌استیک و نمایشگر دیجیتال..150 تا 200 گلوله 30 میلیمتری اماده شلیک در خزانه توپ و 150 گلوله نیز ذخیره است

میتوان این سیستم را به مسلسل 12.7 م م بروئینگ و یا توپ 25 و یا 40 میلیمتری نیز تجهیز کرد.استفاده از توپ30 م م خودکار با بتوان اشت 550 گلوله بر دقیقه قدرت بالای را در پشتیبانی از پیاده نظتم از جمله درگیر با خودروهای زرهی سبک و ساختمانها نصبت به مسلسل 12.7 م م میدهد که معمولا روی تانک ها نصب است

تانک Leopard 2 A-RC 3.0 قابلیت حمل و شلیک موشک‌های ضدتانک هدایت‌شونده را هم دارد که این ویژگی در نسخه‌های کلاسیک لئوپارد 2 وجود نداشت. این قابلیت به‌طور خاص برای افزایش برد درگیری و مقابله با اهداف زرهی مدرن در خارج از محدوده مؤثر توپ اصلی در نظر گرفته شده است.

محل قرارگیری موشک‌ها در یک غلاف دو لوله‌ای روی سقف برجک بدون سرنشین و در سمت راست ایستگاه تسلیحات کنترل از راه دور (RCWS) نصب می‌شوند.تعداد 2 موشک آماده در غلاف بیرونی اماده شلیک است و معمولاً ۲ تا ۴ موشک دیگر داخل محفظه زرهی برجک برای تعویض سریع.این تانک همکنون میتواند موشک ضد تانک اسپایک ساخت اسرائیل با سیستم هدایت اپتیک حرارتی با قابلیت شلیک کن و فراموش کن را حمل کند.دو نسخه ال ار و ال ار2 با برد 5 و 10 کیلومتر از این تانک شلیک می شود که هر دو دارای کلاهک خرج گود ضد زره میباشند و از بالا به هدف برخورد میکنند و توان نوفذ در 900 میلیمتری زره را دارند.میتوان این تانک را به موشک ام ام پی فرانسوی با همین قابلیت ها تجهیز کرد

مزیت وجود موشک روی Leopard 2 A-RC 3.0 این است که با وجود توپ ۱۲۰ میلی‌متری، توان درگیری تانک معمولاً به ۳۴ کیلومتر محدود می‌شود، اما با اضافه شدن موشک‌های اسپایک ال ار 2 ، برد مؤثر به بیش از 5 تا 10 کیلومتر می‌رسد و امکان هدف‌گیری تانک‌های دشمن پیش از ورود به برد شلیک آن‌ها فراهم می‌شود. همچنین حالت Top Attack این موشک، زره سقف تانک‌های مدرن را که معمولاً ضعیف‌تر است، هدف قرار می‌دهد.

. سایت آتش توپچی در بالیا برجک سمت راست قرار گرفت است ، این سایت چندطیفی با قابلیت دید روز/شب و حسگر حرارتی نسل جدید دارای برد مؤثر هدف‌گیری تا ۵ کیلومتر بر ضد اهداف زرهی با دقت بالا میباشد و ثبیت‌شده در دو محور برای شلیک دقیق در حرکت و قابلیت امکان انتخاب مهمات مناسب و برنامه‌ریزی فیوز گلوله HE-MP از راه دور

سایت فرمانده (Commander Sight / COTS) نیز بر روی برجک زیر سیستم تسلیحاتی ریموت کنترل قرار دارد .این سایت مستقل از توپچی با دید حرارتی و روزانه ، توانایی دید ۳۶۰ درجه اطراف تانک را فراهم میمند و در این تانک حالت Hunter-Killer فرمانده هدف را شناسایی می‌کند و توپچی می‌تواند به سرعت آن را درگیری کند

. رایانه آتش و حسگرها (Fire Control System / FCS) سیستم: دیجیتال یکپارچه با قابلیت محاسبه لحظه‌ای پارامترهای شلیک ،فاصله‌یاب لیزری، حسگر باد، دما، زاویه تانک، حرکت هدف

در تانک Leopard 2 A-RC 3.0، حفاظت خدمه و شاسی به‌طور قابل توجهی نسبت به نسخه‌های پیشین ارتقا یافته است، ترکیبی از زره منفعل، زره واکنشی و سیستم‌های دفاع فعال (APS).

زره این تاک ترکیبی چندلایه (Composite / Modular Armor) شامل فولاد پیشرفته، سرامیک و مواد جاذب انرژی برای مقابله با مهمات انرژی جنبشی و گلوله‌های انفجاری ضدتانک. برجک کم‌پروفایل بدون سرنشین باعث کاهش سطح هدف‌پذیر (کمتر شدن ارتفاع و نمای روبه‌رو) شد که هدفگیری تانک را سخت کرده است.ماژول‌های زرهی قابل تعویض برای ارتقاء سریع در میدان یا با تهدیدات جدید است و توسط خدمه میتوان ان را به سرعت بعد از اسیب دیدن عوض کرد.محفظه خدمه در شاسی کاملاً محافظت شده، با لایه‌های اضافی در سقف و پهلوها

همانطور که گفته شد این تانک پوشیده از زره مازولار قابل تعویض به شکل بلوک است که میتوان ان را با بلوک های غیر واکنشی شامل زره کامپوزیت ترکیبی برای مقاومت در برابر حملات مهمات های نرژی جنبشی برای کاهش سرعت مهمات و کاهش میزان نفوذ ان کرد و یا ان را به زره واکنشی فعل تجهیز کرد که در برابر مهمات های خرج گود ضد زره مانند موشک هیا ضد تانک بسیار موثر است

همچنین این تانک دارای سیستم دفاع فعال برای نابودی موشک ها راکت های ضد تانک است .سیستم مورد نظر از نوع ترفوی ساخت اسرائیل نسخه اروپایی ان است که قابلیت شناسایی و رهگیری موشک‌های ضدتانک، گلوله‌های RPG و مهمات خرج گود در مسیر نزدیک و انهدام انها را دارد.این سیستم دارای چهار انتن ارایه فازی فعال در چهار سمت برجک تانک است

مزیت کلی طراحی حفاظتی

• ترکیب زره ماژولار، زره واکنشی و APS، تانک را در برابر طیف گسترده تهدیدات زمینی و هوایی سبک مقاوم کرده است.
• انتقال خدمه به محفظه زرهی شاسی و برجک بدون سرنشین، سطح آسیب‌پذیری حیاتی را به حداقل رسانده و ایمنی خدمه را به‌شدت افزایش داده است.

تحرک، سرعت و برد عملیاتی

• وزن: کمتر از ۶۰ تن، که با استفاده از مواد سبک و طراحی بهینه، تحرک تانک را افزایش داده است.
• ابعاد:
  • طول شاسی: ۷.۹۵ متر
  • طول کلی با لوله توپ: ۱۱.۱۷ متر
  • عرض: ۳.۷۷ متر
  • ارتفاع تا سقف برجک: ۲.۴۴ متر
  • ارتفاع تا بالای سیستم PERI: ۲.۸۴ متر
• پیشرانه: موتور دیزلی با قدرت ۱٬۵۰۰ اسب‌بخار
• سرعت حداکثر: بیش از ۶۵ کیلومتر بر ساعت
• برد عملیاتی: حدود ۴۶۰ کیلومتر در جاده
• گذر از آب: توانایی عبور از آب به عمق ۴ متر با استفاده از سیستم شناور (snorkel) یا ۱.۲ متر بدون هیچ‌گونه آمادگی قبلی
• گذر از موانع عمودی: توانایی عبور از موانع عمودی به ارتفاع بیش از ۱ متر

مشتریان احتمالی

تانک Leopard 2 A-RC 3.0 به‌عنوان یک نسخه مدرن و قابل ارتقاء از تانک‌های لئوپارد 2، توجه کشورهای مختلف را جلب کرده است. در ادامه، برخی از مشتریان احتمالی این تانک را بررسی می‌کنیم:

۱. آلمان

آلمان به‌عنوان کشور سازنده تانک‌های لئوپارد، همواره در حال ارتقاء و بهبود این تانک‌ها بوده است. با توجه به نیاز به یک تانک مدرن و با قابلیت‌های بالا، Leopard 2 A-RC 3.0 می‌تواند گزینه مناسبی برای ارتش آلمان باشد.

۲. فرانسه

فرانسه به‌عنوان شریک صنعتی در پروژه KNDS، علاقه‌مند به استفاده از تانک‌های Leopard 2 A-RC 3.0 است. این تانک با ویژگی‌های پیشرفته خود، می‌تواند نیازهای دفاعی فرانسه را برآورده کند.

۳. کشورهای ناتو

کشورهای عضو ناتو که از تانک‌های Leopard 2 استفاده می‌کنند، می‌توانند با ارتقاء به Leopard 2 A-RC 3.0، قابلیت‌های خود را افزایش دهند. این ارتقاء می‌تواند در راستای هماهنگی بیشتر با استانداردهای ناتو باشد.

۴. کشورهای در حال توسعه

کشورهای در حال توسعه که به دنبال تقویت توان دفاعی خود هستند، می‌توانند با خرید Leopard 2 A-RC 3.0، به یک تانک مدرن و با قابلیت‌های بالا دست یابند. این تانک با توجه به ویژگی‌های خود، می‌تواند نیازهای دفاعی این کشورها را برآورده کند.

در نهایت، Leopard 2 A-RC 3.0 با ویژگی‌های پیشرفته خود، می‌تواند به‌عنوان یک گزینه مناسب برای کشورهای مختلف در نظر گرفته شود. این تانک با ترکیب قابلیت‌های بالا در زمینه آتش، حفاظت و تحرک، می‌تواند نقش مهمی در تقویت توان دفاعی کشورهای مختلف ایفا کند.

مقالات مشابه

تانک لئوپارد2

تانک لئوپارد2 ای8

 

نوشته تانک لئوپارد 2 A-RC اولین بار در پل تنگ. پدیدار شد.

پایگاه خبری پل تنگ – مهدی امرائی