تغییر مسیر تأمین و واردات خودرو در شرایط «بحران»
به گزارش پایگاه خبری پل تنگ؛، در پی آسیب به برخی واحدهای فولادی و پتروشیمی و همچنین محدودیت در بنادر جنوبی کشور، صنعت خودرو با چالش تازهای روبهرو شده است؛ چالشی که خودروسازان و واردکنندگان را به استفاده از مسیرهای جایگزین برای تأمین مواد اولیه و واردات خودرو سوق داده است. مسیری که فعالان بازار از آن بهعنوان حرکت در «جاده فرعی» یاد میکنند؛ راهکاری موقت که هزینههای بیشتری به همراه دارد.
آسیب به بخشی از صنایع فولاد و پتروشیمی باعث شده تأمین ورقهای فولادی و مواد پلیمری مورد نیاز خودروسازان با مشکل مواجه شود. این موضوع مستقیماً تولید خودرو را تحت تأثیر قرار میدهد، زیرا بخش مهمی از بدنه و قطعات خودرو به این مواد وابسته است.
طبق اعلام سخنگوی وزارت صمت، برنامهای برای مدیریت تأمین مواد اولیه تدوین شده است. در گام نخست قرار است از ظرفیت فولادسازان داخلی بهصورت حداکثری استفاده شود، اما کمبود ناشی از آسیب به مجتمعهایی مانند فولاد مبارکه و فولاد خوزستان، از طریق واردات جبران خواهد شد. در حوزه محصولات پتروشیمی نیز رویکرد مشابهی در پیش گرفته میشود تا تولید متوقف نشود.
محدودیت در بنادر جنوبی، وابستگی واردات خودرو به این مبادی را به یک نقطه ضعف تبدیل کرده است. به همین دلیل، گزینههای جایگزین روی میز قرار گرفتهاند؛ از جمله:
- بنادر شمالی و حاشیه دریای خزر (با وجود محدودیت ظرفیت و عدم امکان پهلوگیری کشتیهای بزرگ)
- کریدور ترکیه–ایران (بهدلیل زیرساخت مناسب جادهای و اتصال به اروپا، یکی از عملیترین گزینهها)
- مسیر ترکمنستان و آسیای مرکزی
- کریدور پاکستان–گوادر–ایران
- مسیر افغانستان–ایران (در حد مکمل)
به گفته فعالان واردات، هیچیک از این مسیرها بهتنهایی جایگزین کامل بنادر جنوبی نیستند و بهترین راهکار، حرکت به سمت یک مدل «چندکریدوری» برای کاهش ریسک است. با این حال، حملونقل زمینی هزینه بیشتری نسبت به مسیر دریایی دارد و محدودیت ظرفیت نیز همچنان پابرجاست.
اگرچه این مسیرهای جایگزین میتوانند در کوتاهمدت از کمبود عرضه جلوگیری کنند، اما هزینههای لجستیکی، پیچیدگیهای اجرایی و ریسکهای اقتصادی، در نهایت بهای تمامشده خودرو را افزایش خواهد داد.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که صنعت خودرو پیش از این نیز با مشکلاتی مانند کمبود نقدینگی، بدهی به قطعهسازان، محدودیت ارزی و چالشهای قیمتگذاری دستوری مواجه بوده است. اکنون تمرکز اصلی سیاستگذار و فعالان صنعت، بیش از اصلاحات ساختاری، بر «تأمین از هر مسیر ممکن» قرار گرفته است.
پایگاه خبری پل تنگ – رضا نوری مقدم
