ناو هواپیمابر چینی فوجیِن
به گزارش پایگاه خبری پل تنگ؛
«فوجیِن» (福建) یک ناو هواپیمابر نیروی دریایی ارتش آزادیبخش خلق چین است. نام مدل آن «تایپ003» و شماره بدنهاش 18 است. این ناو در 17 ژوئن 2022 به آباندازی شد و از اول تا هشتم مه 2024 نخستین آزمایشی خود را انجام داد. در 5 نوامبر 2025 نیز رسما وارد خدمت شد.
این ناو پس از «شاندونگ» دومین ناو هواپیمابر بومی چین و در مجموع همراه با «لیائونینگ» (که پیشتر «وارییاگ» بود) سومین ناو هواپیمابر چین محسوب میشود. با این حال برخلاف دو ناو قبلی که از روش بلند شدن هواپیما با کمک سکوی پرش استفاده میکردند، «فوجیِن» نخستین ناو هواپیمابر چین است که از سامانه CATOBAR با پرتابگر الکترومغناطیسی بهره میبرد.
گفته میشود برای کاهش هزینه ساخت، تلاش شده وزن کلی کاهش یابد، اما در نهایت بدنه این ناو کمی بزرگتر از «شاندونگ» و تقریباً هماندازه نخستین ناو کلاس «جان اف. کندی» آمریکا شده است. عرض آن نسبت به طول بیشتر است که هرچند موجب افزایش مقاومت در برابر امواج و کاهش سرعت و برد میشود، اما پایداری و عملکرد بهتری در عملیات پروازی ایجاد میکند.
طول این کشتی حدود ۳۱۶ متر و عرض آن ۷۶ متر برآورد شده است و جابهجایی کامل آن بین ۸۰ تا ۸۵ هزار تن است. اندازه آن با ناوهای هواپیمابر کلاس «کیتیهاوک» نیروی دریایی ایالات متحده مقایسه شده است.
سازه جزیره (ساختمان روی ناو) با طراحی جدید کوچکتر و دارای ویژگیهای پنهانکارانه است. ناو «لیائونینگ» که بر اساس طراحی شوروی برای مناطق سردسیر ساخته شده بود، جزیره بزرگی داشت تا تمام هواپیماها را داخل ناو جای دهد. اما نیروی دریایی چین که عملیات خود را در مناطق گرمتر انجام میدهد، امکان پارک خارجی هواگردها را نیز دارد، بنابراین اندازه جزیره در «شاندونگ» حدود 10 درصد کوچکتر شد. این روند در «فوجیِن» ادامه یافت و طول جزیره به حدود 42 متر رسید که تنها 60 درصد اندازه جزیره «شاندونگ» است. پلۀ دریانوردی و کنترل پرواز نیز به سمت جلو و طرفین بیرونزدگی دارند تا دید کافی فراهم شود.
این ناو همانند «شاندونگ» از پیشرانه متعارف با 8 دیگ بخار و 4 توربین بخار استفاده میکند، ولی قدرت خروجی آن بیش از 220 هزار اسب بخار محور است. با این حال بر خلاف «لیائونینگ» و «شاندونگ» که از توربین گیربکسی کلاسیک استفاده میکردند، این ناو سامانه پیشران الکتریکی یکپارچه (IPS) دارد. این انتخاب بهدلیل نیاز زیاد سامانه پرتاب الکترومغناطیسی به انرژی بوده، هرچند برخی کارشناسان تردید دارند که بدون استفاده از انرژی هستهای بتوان برق کافی برای این سیستم را فراهم کرد.
ویژگی اصلی این ناو استفاده از سیستم کاتاپولت (منجنیق) برای پرتاب جنگنده است.در گذشته نیروی دریایی چین از سکوی شیب دار استفاده میکرد که محدودیتهایی در وزن برخاست و تعداد سورتیها داشت. از سال 2016 مشاهده شد که جنگنده J-15 دارای بازوی پرتاب (Launch Bar) در جلوی ارابه فرود جلویی شد که مناسب برای استفاده از کاتاپولت است و از همان زمان پروژه نصب منجنیق روی ناو جدید جدی شد.
در سال 2017 چین آزمایش مقایسه میان کاتاپولت بخار و الکترومغناطیسی را آغاز کرد و در نهایت نوع الکترومغناطیسی را برگزید. «فوجیِن» دارای سه کاتاپولت است: دو عدد در عرشه اصلی و یک عدد روی عرشه زاویهدار. گفته میشود با همین سه کاتاپولت، این ناو میتواند 16 فروند J-15 را در کمتر از 5 دقیقه به پرواز درآورد؛ در حالی که این کار در ناوهای پیشین حدود 20 دقیقه طول میکشید.
سامانه فرود مشابه «شاندونگ» است و شامل عرشه زاویهدار با پوشش ضدلغزش و چهار کابل مهار است.
دومین نکته مهم، بزرگتر شدن ابعاد آسانسورهاست؛ از 16 متر به 20 متر عرض. ظرفیت دقیق ناو اعلام نشده، اما معمولاً بین 50 فروند (عملیاتی) تا حداکثر 80 فروند برآورد میشود.
هواگرد های حامل
جنگنده ناونشین جی ۱۵ تی که در واقع نسخه چینی جنگنده سوخوی ۳۳ شوروی است جی ۱۵ در چین توسعه یافته و دارای رادار آرای فازی موشکهای هوا به هوای رادار فعال برد بلند و تسلیحات پیشرفته ضد کشتی است سخه بی این جنگنده که از این ناو پرتاب میشود دارای سامانهای برای استفاده از منجنیق الکترونیکی این ناو است که ه آن اجازه برخاستن از این ناو میدهد
جی ۳۵ به عنوان یک جنگنده نسل پنجم صادراتی در چین توسعه پیدا کرد اگرچه در نیروی هوایی چین توفیقی نیافت و دست کم تاکنون نیز مشتری مشخصی نداشته ولی نیروی دریایی چین نسخه ناوشین این جنگنده را برای خدمت بر روی ناو هواپیمابر جدید خود به خدمت گرفته است جدید خود به خدمت گرفته است این نسخه از دوناو قبلی و سکوی پرش آنها قابل استفاده نیست و برای پرتاب توسط منجنیق طراحی شده
آواکس کی جی ۶۰۰ دیگر هواگرد قابل پرواز از این ناو است که یک آواکس دو موتور توربو پراپ میباشد که شباهت بسیاری به آواکس ناونشین ای ۲ هاوک ای مریکاییها دارد و بدون شک یک الگوبرداری از آن است گفته میشود رادار این آواکس با پوشش ۳۶۰ درجه بیش از ۵۰۰ کیلومتر برد دارد
مچنین این ناو میتواند انواع بالگردهای ترابری سنگین زد ۱۸ و بالگرد ترابری متوسط زد ۲۰ را حمل کند هر دوی این بالگردها دارای نسخههای ویژه گشت دریایی و ضد زیردریایی میباشند
ناو از یک رادار آرای فازی باند اس برد بلند با برد حدود ۴۰۰ کیلومتر استفاده میکنند این رادار با ۴ آنتن بزرگ مربعی شکل در چهار طرف ساختمان اصلی ناو وظیفه جستجوی اهداف هوایی و همچنین سطحی را دارد ین رادار بر روی ناو شکرهای مختلف از جمله ناو شکن تایپ ۵۵ چینی نیز نصب شده است
ناو برای دفاع از خود دارای ۳ سامانه دفاع هوای ضد موشک اچ پی ۱۱ که تایپ ۱۱۳۰ نیز ته میشود میباشد که شامل یک توپ ۳۰ میلیمتری ۱۱ لول با نرخ آتش ۹۰۰۰ تا ۱۱ هزار گلوله در دقیقه است برد آن بسته به هدف بین یک و نیم تا ۳ کیلومتر است و دارای سیستم هدایت راداری برای کشف هدف و هدایت آتش
چهار پرتابگر سامانه پدافند هوای برد کوتاه اچ اچ کیو 10 هر کدام شامل ۱۸ موشک فروسرخ پدافندی با برد ۹ کیلومتر نیز بر روی ناو نصب است ین سامانهها در چهار سمت ناو نصب شده است
در نوامبر 2018 خبر ساخت سومین ناو هواپیمابر چین منتشر شد. در سال 2019 بلوکهای بدنه در تأسیسات جدید کارخانه کشتیسازی جیانگنان دیده شد، اما شیوع کووید-19 روند کار را کند کرد. در اواسط 2020 ناو به داک خشک جدید منتقل شد و سرعت ساخت افزایش یافت.
انتظار میرفت در آوریل 2022 به آباندازی شود اما قرنطینه شانگهای این روند را به تأخیر انداخت. سرانجام «فوجیِن» در 17 ژوئن 2022 نامگذاری و به آب انداخته شد. نام آن مانند ناوهای «لیائونینگ» و «شاندونگ» بر اساس استانهای چین انتخاب شده است. برخی رسانههای غربی به دلیل هممرزی استان فوجیان با تایوان، این نامگذاری را پیامی در زمینه عملیات احتمالی علیه تایوان تحلیل کردند.
در نوامبر 2023 یک ویدئو از پرتاب چیزی از محل کاتاپولت ناو هنگام عبور یک هواپیمای مسافربری منتشر شد.
در 11 سپتامبر 2025 نیروی دریایی ژاپن حضور این ناو را در شمالغرب جزایر سنکاکو تایید کرد. چین نیز اعلام کرد که «فوجیِن» از تنگه تایوان عبور کرده و وارد دریای چین جنوبی شده است.
در سپتامبر 2025 ویدئویی از تمرین برخاست و فرود J-35، J-15T و KJ-600 با کاتاپولت الکترومغناطیسی منتشر شد. برخی نشانهها در فیلم نشان میداد که این تمرین قبل از هشتمین آزمایش دریایی انجام شده است.
سرانجام در 5 نوامبر 2025 مراسم ورود به خدمت این ناو در سانیا برگزار شد و شی جینپینگ در آن حضور یافت..
مقالات مشابه
ناوهای هواپیمابر چین
ناوهای هواپیمابر شوروی
نوشته ناو هواپیمابر چینی فوجیِن اولین بار در پل تنگ. پدیدار شد.
پایگاه خبری پل تنگ – مهدی امرائی
