چرا در ژاپن چراغ راهنمایی آبی است؟
به گزارش پایگاه خبری پل تنگ؛، ژاپن، سرزمین تلفیق شگفتانگیز سنتهای ریشهدار و فناوریهای پیشرفته، برای علاقهمندان به خودرو جذابیتهای خاص خود را دارد. اما یکی از نکات منحصربهفرد این کشور که توجه رانندگان را جلب میکند، رنگ خاص چراغ راهنمایی «سبز» آن است که به جای سبز خالص، متمایل به آبی-سبز دیده میشود.
این تفاوت رنگ نتیجه یک مصالحه فرهنگی و زبانی بین اصطلاحات رایج ژاپنی و استانداردهای جهانی ترافیک است.
بسیاری از کشورها برای یکپارچهسازی مدیریت ترافیک، کنوانسیون بینالمللی علائم و نشانههای راه (Convention of Road Signs and Signals) سازمان ملل را که در سال ۱۹۶۸ امضا شد، پذیرفتهاند. این کنوانسیون در ماده ۲۳ خود تأکید دارد که رنگ سبز به معنای «حرکت» و قرمز به معنای «توقف» است.
مشکل از آنجا شروع شد که در زبان سنتی ژاپنی، کلمه «آئو» (Ao) بهطور مشترک برای اشاره به هر دو رنگ آبی و سبز استفاده میشد. اگرچه امروزه ژاپنی مدرن کلمه مشخصی برای رنگ سبز خالص (Midori) دارد، اما مردم ژاپن بهطور سنتی چراغ «سبز» را با کلمه «آئو» (آبی) میشناختند و صدا میکردند. مقامات ژاپنی در اوایل دهه ۱۹۷۰ با یک معضل روبهرو شدند: تغییر دادن رنگ چراغ به آبی خالص، خلاف استاندارد جهانی بود؛ اما استفاده از رنگ سبز خالص و نامیدن آن با واژه «آئو» (آبی)، یک ناهماهنگی زبانی ایجاد میکرد.
در نهایت، مقامات ژاپنی برای حل این مشکل، رنگ چراغ راهنمایی را به یک طیف آبی-سبز (که گاهی اوقات به آن «گرو» یا «بلین» نیز گفته میشود) تغییر دادند. این رنگ از نظر فنی هم به آبی نزدیک بود تا با کلمه سنتی «آئو» هماهنگ باشد و هم از نظر بصری به اندازه کافی شبیه به سبز بود تا با استانداردهای جهانی «حرکت» مطابقت پیدا کند.
سردرگمی بر سر رنگ چراغ راهنمایی، ریشه در توسعه تاریخی زبان و فرهنگ دارد:
- تفاوت ادراک رنگ: در گذشته، بسیاری از فرهنگها و زبانهای اولیه تنها تعداد محدودی از رنگها را نامگذاری کرده بودند. برای مثال، اشکال قدیمی زبان ژاپنی تنها چهار رنگ اصلی (آبی، قرمز، سیاه و سفید) را میشناخت.
- تداوم فرهنگی: حتی در ژاپن مدرن که کلمات اختصاصی برای آبی و سبز وجود دارد، همچنان رایج است که اشیایی را که عملاً سبز هستند، با کلمه «آئو» (آبی) نام ببرند. برای مثال، سیب سبز گرانی اسمیت را «آئورینگو» (Aoringo) مینامند که به معنای «سیب آبی» است.
به گفته «کاتسوهیرو ایتو»، کارشناس زبان و فرهنگ ژاپنی، زمانی که چراغهای راهنمایی برای اولین بار در دهه ۱۹۳۰ به ژاپن آمدند، در ابتدا به ندرت «سبز» نامیده میشدند، اما پس از جنگ جهانی دوم، قانون ترافیک جادهای آن را رسماً «آئو» توصیف کرد و از آن زمان تاکنون با همین نام شناخته میشود.
این تغییر رنگ در چراغهای راهنمایی تنها یکی از روشهای منحصر به فرد مدیریت ترافیک در ژاپن است؛ این کشور همچنین با استفاده از تابلوهای راهنمایی نقاشیشده با دست، توانسته است آمار تصادفات جادهای خود را بهطور قابل توجهی کاهش دهد.
پایگاه خبری پل تنگ – رضا نوری مقدم
